دو نمونه زمانی مستقل هستند که در مکانهای متفاوت یا در مورد افراد متفاوت اندازه گیری شده باشند. مثلا مقایسه ارتفاع درختان بلوط و راش در یک جنگل یا مقایسه ارتفاع درختان راش در گیلان و مازندران. در این موارد از آزمون t مستقل استفاده می شود.

اما دو نمونه زمانی وابسته (جفت شده) هستند که اندازه گیری با دو روش یا دو دستگاه یا در دو زمان مختلف بر روی افراد یا قطعات نمونه یکسان انجام شده باشند. مثلا مقایسه تراکم جنگل در قطعات نمونه دائمی در سالهای 1380 و 1390 یا اندازه گیری PH پنج نمونه آب با دو دستگاه با مارکهای مختلف. در این موارد از آزمون t جفتی استفاده می شود.