عکس یادگاری از بازدید منطقه ویسر مازندران

ردیف بالا از راست: دکتر کوچ، استاد جلالی و اینجانب

ردیف پایین از راست: دکتر قاسمی، دکتر سعیدی، دکتر ملاشاهی، دکتر قجر و دکتر ایرانمنش

روشهای پیشرفته آماری در جنگلداری

آمار علمی است وابسته به ریاضیات که با جمع­آوری، خلاصه­سازی، تجزیه و تحلیل و تفسیر یا توضیح داده­ها سر و کار دارد. این علم یا ابزار، به واسطه قدرت پیش­بینی که بر اساس داده­های ورودی دارد، در محدوده وسیعی از رشته­ها قابل استفاده است. آمار یک ابزار اساسی در تجارت و تولید هم هست. از آمار برای دانستن تنوع موجود در سیستمهای اندازه­گیری، فرایندهای کنترل، خلاصه­سازی داده­ها و تصمیم­گیری در مورد نحوه کار با آنها استفاده می­شود.   

مشاهدات يك محقّق معمولاً كيفي هستند، اما وقتي سعي در تعريف آن‌ها داشته باشيم، ناچاريم به نحوي مشاهدات خود را كمّي نماييم. مثلا وقتي مي‌گوييم درختان راش ايران قطور هستند يك مشاهده ساده و منطقي است. امّا يك سري سؤالات در ذهن ما شكل مي‌گيرند، از جمله:

1-              آيا تمامي درختان راش قطور هستند؟

2-              آيا ميانگين قطر اين درختان در گیلان و مازندران برابر است؟

3-              آيا در ارتفاعات مختلف اختلافي از نظر قطر بین درختان راش وجود دارد؟

اين سؤالات ما را مجبور مي‌سازند كه قطور بودن را تعريف كنيم. در نتيجه بايستی مشاهدات و اندازه‌گيري‌هاي كمّي هم داشته باشيم. اگر قطر 10 درخت را در دو سال مختلف اندازه‌گيري كنيم، مسلّماً بين تمامي اندازه‌ها تفاوت ايجاد خواهد شد. در واقع در طبيعت تغييرات زياد و مداوم هستند. هدف روش‌هاي آماري رسيدن به نتيجه‌گيري‌هاي كمي و ارزشمند در مورد اين تغييرات است.

به عنوان مثال‌ با كمك روشهاي آماري مي‌توانيم مشخص كنيم كه آيا اختلاف‌ معني‌داري بين دو گروه درختان كه در زمان مختلف  اندازه‌گيري شده‌اند وجود دارد يا خير. امّا در مورد علّت اين اختلاف نمی­توانیم توضيح ‌دهيم. لذا مي‌توان گفت روشهاي آماري فقط يك ابزار هستند. اگر بخواهيم ريشه اختلافات را مشخص كنيم بايد بررسي­هاي دیگری  انجام دهيم. البته براي اين كار باز هم به آمار نياز خواهيم داشت. 

بیومتری جنگل چیست؟

به طور کلی به هر نوع اندازه گیری و ارزیابی خصوصیات کمی و کیفی درختان و توده های جنگلی، بیومتری جنگل گفته می شود. این تخصص به عنوان ابزاری برای کسب اطلاعات در مورد جمعیت ها و مدیریت بهینه جنگل در اختیار مدیران و جنگلشناسان قرار دارد.

در دانشگاه یزد سرفصل های زیر در مقطع کارشناسی ارشد تدریس می شود:

1- تعاریف و کلیات (انواع اندازه گیری، برآورد، جمعیت، نمونه و ...)

2- طرح آماربرداری از یک جنگل

3- وسایل پیشرفته نمونه برداری (Vertex, Criterion RD100, Electronic Dendrometer, Digital Canopy Imager و غیره)

4- فرآیند آماربرداری و خطاها

5- اندازه گیریهای زمینی و map کردن توده

6- مهمترین روشهای نمونه برداری در جنگل

7-اندازه گیریهای مربوط به زیرآشکوب

8-مقایسه روشهای نمونه برداری

........